Nota biograficzna o Wojciechu Kilarze


Urodził się we Lwowie 17 lipca 1932r. Gry na fortepianie uczył się w Państwowej redniej Szkole Muzycznej w Rzeszowie, gdzie jako pianista zadebiutował w roku 1947 na Konkursie Młodych Talentów, wykonując własne "Dwie miniatury dziecięce". W latach 1947-48 był uczniem Państwowego Liceum Muzycznego w Krakowie, a następnie (1948-1950) Państwowego Liceum Muzycznego w Katowicach. Tam też w latach 1950-1955 podjął studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej u W. Markiewiczówny (fortepian), A. Malawskiego (teoria muzyki) i B. Woytowicza (fortepian i kompozycja). Po ukończeniu studiów był m.in. stypendystą rządu francuskiego, kształcił się w Paryżu u Nadi Boulanger, gdzie pogłębiło się jego zamiłowanie do muzyki francuskiej, zaszczepione przez jego nauczyciela Kazimierza Mirskiego jeszcze w szkole redniej w Rzeszowie.

Na początku lat 60. fascynował się jazzem, dopóki jazz się nie skomplikował, odsunął się od szerszej publicznoci, stał się bardziej elitarny. Brzmienie niektórych utworów Kilara zbliżone jest do jazzowego, chociażby "Riff 62" dedykowany Nadii Boulanger. Współtworzył wraz z K. Pendereckim i H. M. Góreckim nową, polską szkołę awangardową oraz nowy kierunek we współczesnej muzyce zwany sonoryzmem (Riff 62, Générique, 1963, Diphtongos, 1964). W 1960 r. za odę "Bela Bartok in memoriam" otrzymał nagrodę Fundacji L. Boulanger w Bostonie. Koncertował również jako pianista, wykonując własne utwory. Od początku lat 70. następuje w jego twórczoci uproszczenie języka dźwiękowego, zwrot ku tradycji, inspiracji ludowej i religijnej, próba odnowienia stylu narodowego w polskiej muzyce: Przygrywka i kolęda (1972), Krzesany (1974), Bogurodzica (1975), Kocielec 1909 (1976), Siwa mgła (1979), Exodus (1980), Angelus (1984), Orawa (1986), Preludium chorałowe (1988). W 1997 r. ukończył Koncert Fortepianowy, wykonany podczas festiwalu "Warszawska Jesień". W 2001r na zamówienie Filharmonii Narodowej napisał mszę "Missa Pro Pace"

Wojciech Kilar uwietnił swymi partyturami ponad sto dwadziecia kinowych, pełnometrażowych filmów fabularnych. Z kinematografią związał się w roku 1958, w którym napisał muzykę do "Narciarzy" Natalii Brzozowskiej. Współpracował z takimi reżyserami, jak Francis Coppola ("Dracula"), Jane Campion ("Portret damy"), Krzysztof Zanussi (m.in. "Struktura kryształu", "Życie rodzinne", "Iluminacja", "Barwy ochronne", "Dotknięcie ręki" i "Cwał"), Andrzej Wajda ("Ziemia obiecana", "Smuga cienia", "Kronika wypadków miłosnych", "Korczak" "Pan Tadeusz", "Zemsta"), Kazimierz Kutz (m.in. "Nikt nie woła", "Sól ziemi czarnej", "Perła w koronie", "Paciorki jednego różańca", "mierć jak kromka chleba"), Stanisław Różewicz (np. "Westerplatte"), Wojciech Has ("Lalka"), Tadeusz Konwicki ("Salto"), Krzysztof Kielowski ("Przypadek"), Roman Polański ("mierć i dziewczyna", "Dziewiąte wrota", "Pianista"), Jerzy Stuhr ("Tydzień z życia mężczyzny")

Twórca muzyki do "Pana Tadeusza" jest laureatem licznych, krajowych i zagranicznych, nagród muzycznych, m.in. nagrodę fundacji A. Jurzykowskiego, nagrodę Złotego berła (2000), Złota Kaczka za muzykę do filmu Pan Tadeusz Andrzeja Wajdy. 9 marca 2001 został laureatem Nagrody Wielkiej Fundacji Kultury za wybitne osiągnięcia w dziedzinie kultury. W 1991 r. Krzysztof Zanussi nakręcił o nim film telewizyjny pt. "Wojciech Kilar"




Powrót